Unicode, String, Buffer, Blob — Hiểu sâu binary và text trong JavaScript frontend

Vì sao `"🇻🇳".length === 4`? Bài này đào sâu Unicode code point, surrogate pair, grapheme cluster, và cách JS xử lý binary qua ArrayBuffer, TypedArray, DataView, Blob, TextEncoder — kèm use case frontend thực chiến.

MAY 7, 2026 35 MIN READ

Hãy thử đoán kết quả của 3 dòng JS này:

'🇻🇳'.length;            // ?
'café'.length;          // ?
'café'.normalize('NFD').length; // ?

Đáp án lần lượt là 4, 4, và 5. Cùng một chữ “café” trông giống hệt nhau nhưng có thể có 2 độ dài khác nhau, và một quốc kỳ Việt Nam đứng một mình lại đếm thành 4. Nếu bạn đang viết form validation đếm maxLength hoặc slugify URL, đây là những bug rất khó debug mà gốc rễ đều đến từ một thứ: JavaScript String không phải mảng ký tự — nó là mảng UTF-16 code unit.

Đào tiếp xuống dưới layer chữ, ta gặp binary primitives: ArrayBuffer, TypedArray, DataView, Blob. Đây là nơi browser thật sự xử lý dữ liệu — upload file, hash mật khẩu, stream video, decode WebSocket frame. Hai thế giới text và binary gặp nhau qua một cây cầu duy nhất: TextEncoder / TextDecoder.

Bài này dành cho frontend / fullstack engineer đã quen TypeScript, muốn hiểu chính xác vì sao .length “sai”, khi nào dùng Uint8Array thay vì Blob, và cách 2 thế giới này nối với nhau trong các use case thực tế.

Mục lục

Vì sao bài này quan trọng — câu chuyện một quốc kỳ và một dấu sắc

Part I — Text & Unicode

Unicode 101 — code point, scalar value, plane
Encoding — UTF-8 vs UTF-16 vs UTF-32, vì sao JS chọn UTF-16
JavaScript String quirks — surrogate pair, codePointAt, normalize
Grapheme cluster và iteration đúng theo từng cấp
Use cases frontend với Unicode

Part II — Binary primitives

ArrayBuffer — bộ nhớ thô không truy cập trực tiếp
TypedArray — view có kiểu lên ArrayBuffer
DataView — đọc binary structured với endianness control
Blob & File — high-level file-like, immutable, lazy IO

Part III — Bridge & use cases

TextEncoder / TextDecoder — cây cầu giữa String và Uint8Array
Use cases thực chiến
Cheat sheet conversion + Kết luận

1. Vì sao bài này quan trọng — câu chuyện một quốc kỳ và một dấu sắc

Quay lại 3 dòng đầu bài. Lý do thật sự đứng sau từng kết quả:

'🇻🇳'.length === 4;
// Quốc kỳ là "Regional Indicator Symbol Letter V" + "Letter N"
// Mỗi ký tự là 1 code point > 0xFFFF → cần 2 UTF-16 code unit (surrogate pair)
// → 2 ký tự × 2 code unit = 4

'café'.length === 4;
// 'c', 'a', 'f', 'é' — mỗi ký tự 1 code point ≤ 0xFFFF → 1 code unit/ký tự

'café'.normalize('NFD').length === 5;
// NFD tách 'é' thành 'e' + combining acute accent (U+0301)
// → 'c', 'a', 'f', 'e', '◌́' = 5 code unit

Vấn đề thực tế phát sinh:

Trường hợp	Bug	Hậu quả
`maxLength={140}` cho tweet	`.length` sai	User nhập 70 emoji thì block, dù Twitter cho phép 140 “ký tự”
Slugify URL có tiếng Việt	`.split('')` sai	”phở-bò” thành “ph%E1%BB%9F-b%C3%B2” hoặc tệ hơn — split vỡ surrogate
Search “café” === “café”	`===` sai	Một là NFC, một là NFD → cùng nhìn nhưng khác bytes
Truncate caption ở 50 “ký tự”	`.slice(0, 50)`	Cắt giữa surrogate pair → render thành ký tự lỗi `�`
Đếm bytes upload	`.length × 2`	Sai vì UTF-8 (network) ≠ UTF-16 (in-memory) — phải dùng `TextEncoder`

Tất cả đều xuất phát từ một sự nhầm lẫn căn bản: String không phải mảng ký tự. Để fix đúng, ta cần biết code unit, code point, và grapheme cluster khác nhau ở đâu.

2. Unicode 101 — code point, scalar value, plane

Unicode là một bảng tra số ↔ ký tự. Mỗi ký tự được gán một số nguyên gọi là code point, viết theo convention U+XXXX (hex). Ví dụ:

U+0041  → 'A'
U+00E9  → 'é'
U+1F600 → '😀'
U+1F1FB → '🇻' (Regional Indicator V)
U+1F1F3 → '🇳' (Regional Indicator N)

Bảng Unicode chia thành 17 plane, mỗi plane có 65 536 (2¹⁶) code point:

 Plane 0  (U+0000   – U+FFFF)    BMP — Basic Multilingual Plane
                                  Chứa hầu hết ký tự thông dụng:
                                  Latin, CJK, Cyrillic, Hebrew...
 Plane 1  (U+10000  – U+1FFFF)   SMP — Supplementary Multilingual Plane
                                  Emoji 😀, ký tự cổ, ký hiệu toán
 Plane 2-16 (U+20000 – U+10FFFF)  Hiếm dùng: hieroglyph, private use...

Code point tối đa là U+10FFFF (= 1 114 111 trong decimal). Đây là rule cứng của spec — không phải giới hạn implementation. Lý do? Vì UTF-16 encoding không thể biểu diễn quá range này (xem section 3).

Code point ≠ ký tự hiển thị. Một “ký tự” mà người dùng thấy (gọi là grapheme cluster) có thể gồm 1 hoặc nhiều code point. Quốc kỳ 🇻🇳 = 2 code point. Emoji gia đình 👨‍👩‍👧‍👦 = 7 code point. Việc đếm “số ký tự đúng” cần Intl.Segmenter — sẽ nói ở section 5.

3. Encoding — UTF-8 vs UTF-16 vs UTF-32, vì sao JS chọn UTF-16

Code point là số trừu tượng. Để lưu trữ và truyền code point qua network/disk, ta cần encoding — quy tắc chuyển code point thành chuỗi byte. Có 3 encoding chuẩn:

Encoding	Code unit size	Bytes per code point	Ưu	Nhược
UTF-32	32-bit	luôn 4	Random access O(1) bằng index	Tốn 4× cho ASCII → web không dùng
UTF-16	16-bit	2 (BMP) hoặc 4 (SMP+)	Cân bằng cho text Á + Latin	ASCII vẫn tốn 2 byte
UTF-8	8-bit	1, 2, 3, hoặc 4	ASCII = 1 byte (tương thích), tiết kiệm cho web	Index O(n)

UTF-8 thắng cho web/network (HTTP body, JSON, file source) vì compact và backward-compatible với ASCII. Đây là lý do TextEncoder mặc định encode UTF-8 — không có option khác (xem section 11).

Vậy vì sao JavaScript String là UTF-16? Lịch sử:

ECMAScript được spec năm 1995-1997, cùng thời với Java và Windows NT.
Lúc đó Unicode mới có 1 plane (BMP, ≤ U+FFFF), 16-bit là đủ cho mọi ký tự. UCS-2 (predecessor của UTF-16) là chuẩn de facto.
Năm 2001, Unicode mở rộng lên 17 plane → UTF-16 thêm cơ chế surrogate pair để encode code point > U+FFFF.
ECMAScript không thể đổi → giữ UTF-16 đến tận bây giờ.

Hệ quả: String[i] trả về 1 code unit, không phải 1 code point. Nếu ký tự là supplementary (như emoji), nó chiếm 2 code unit và bạn sẽ “thấy nó từ 2 góc khác nhau” khi index từng vị trí.

Surrogate pair hoạt động ra sao

Code point > U+FFFF (như 😀 = U+1F600) được encode thành 2 code unit:

Code point: U+1F600
Trừ 0x10000:  0x0F600
Tách 20-bit thành 10-bit cao + 10-bit thấp: 0x03D, 0x200
High surrogate: 0xD800 + 0x03D = 0xD83D
Low surrogate:  0xDC00 + 0x200 = 0xDE00

Final UTF-16: 0xD83D 0xDE00 (2 code unit, 4 byte)

Range surrogate được reserve trong Unicode:

High surrogate: U+D800 – U+DBFF (1024 giá trị)
Low surrogate: U+DC00 – U+DFFF (1024 giá trị)
Tổ hợp: 1024 × 1024 = 1 048 576 = đúng số code point từ U+10000 đến U+10FFFF

Đây là lý do U+10FFFF là max — UTF-16 không có thêm bit để encode.

4. JavaScript String quirks — surrogate pair, `codePointAt`, normalize

4.1 `length` đếm code unit, không đếm ký tự

'A'.length;          // 1   (BMP)
'é'.length;          // 1   (BMP)
'😀'.length;         // 2   (surrogate pair)
'𝕊'.length;          // 2   (math S, U+1D54A — supplementary)
'🇻🇳'.length;        // 4   (2 regional indicators × 2 code unit)
'👨‍👩‍👧'.length;       // 8   (3 emoji + 2 ZWJ × code unit)

String.length thực chất là số UTF-16 code unit, không phải “số ký tự mà mắt người đếm được”. Đây là spec, không phải bug. Mọi tài liệu MDN dùng từ “characters” ở đây đều là shortcut từ thời ES3 — đừng hiểu literal.

4.2 `charCodeAt` vs `codePointAt`

const s = '😀A';

s.charCodeAt(0);   // 55357 (= 0xD83D, high surrogate — KHÔNG phải code point thật)
s.charCodeAt(1);   // 56832 (= 0xDE00, low surrogate)
s.charCodeAt(2);   // 65    (= 'A')

s.codePointAt(0);  // 128512 (= 0x1F600, đúng code point của 😀)
s.codePointAt(1);  // 56832 (low surrogate cô lập — output này thường vô nghĩa)
s.codePointAt(2);  // 65

charCodeAt là API cũ từ ES3, trả code unit UTF-16. codePointAt (ES2015) biết detect surrogate pair và trả về code point đầy đủ.

function isHighSurrogate(unit: number): boolean {
  return unit >= 0xd800 && unit <= 0xdbff;
}

function isLowSurrogate(unit: number): boolean {
  return unit >= 0xdc00 && unit <= 0xdfff;
}

// Khi nào nên dùng codePointAt thay vì charCodeAt?
// → MỌI lúc, trừ khi bạn đang implement encoder UTF-16 và cần raw code unit.
function codePointAtSafe(s: string, i: number): number | undefined {
  return s.codePointAt(i);
}

4.3 `String.fromCodePoint` vs `String.fromCharCode`

Tương tự cặp trên, nhưng theo chiều ngược:

String.fromCharCode(0x1f600);   // '?' — sai, vì char code chỉ nhận 16-bit
String.fromCodePoint(0x1f600);  // '😀' — đúng, tự encode thành surrogate pair

// Build string từ array code point — pattern hay dùng khi sinh ID, captcha
const codepoints = [0x48, 0x69, 0x1f44b];
String.fromCodePoint(...codepoints); // 'Hi👋'

4.4 Normalize — NFC vs NFD vs NFKC vs NFKD

Một số ký tự có 2 cách biểu diễn giống nhau về visual:

const composed = '\u00E9';        // 'é' — 1 code point pre-composed (NFC)
const decomposed = 'e\u0301';     // 'é' — 'e' + combining acute (NFD)

composed === decomposed;          // false 😱
composed.length;                  // 1
decomposed.length;                // 2

// Nguồn của decomposed: copy từ macOS file system, một số keyboard layout,
// API HTTP của Apple. Nếu user copy-paste tên file sang form, bạn có 2
// "café" trông y hệt nhưng compare khác.

// Fix: normalize về cùng form trước khi compare
composed.normalize('NFC') === decomposed.normalize('NFC'); // true

4 form normalize:

NFC (Canonical Composition): gộp về dạng pre-composed nếu có. Mặc định nên dùng cho text web (W3C khuyến nghị).
NFD (Canonical Decomposition): tách ra. Dùng khi cần xử lý dấu riêng (ví dụ: bỏ dấu tiếng Việt cho slug).
NFKC / NFKD: như NFC/NFD nhưng “compatibility” — gộp cả các biểu diễn khác nhau về hình thức, ví dụ chữ “ﬁ” (ligature) thành “fi”. Dùng khi cần search “lossy”.

// Bỏ dấu tiếng Việt — pattern siêu thông dụng cho slugify
function removeVietnameseAccents(s: string): string {
  return s
    .normalize('NFD')
    .replace(/[\u0300-\u036f]/g, '') // strip tất cả combining mark
    .replace(/đ/g, 'd')
    .replace(/Đ/g, 'D');
}

removeVietnameseAccents('Phở Bò'); // 'Pho Bo'

5. Grapheme cluster và iteration đúng theo từng cấp

Section trước cho ta 2 đơn vị: code unit (UTF-16 storage, length) và code point (Unicode character ID, codePointAt). Còn một đơn vị thứ 3 quan trọng nhất khi viết UI cho người dùng: grapheme cluster.

Grapheme cluster là gì?

Định nghĩa formal từ spec Unicode:

A grapheme cluster is the smallest unit of text that a user perceives as a single character. — UAX #29: Unicode Text Segmentation

Nói đơn giản: grapheme cluster là cái mà mắt người đọc xem là “1 ký tự”. Tại sao không phải code point? Vì 1 “ký tự” hiển thị có thể được build từ nhiều code point kết hợp:

 Hiển thị     Cấu tạo                                            # Code points
 ─────────   ──────────────────────────────────────────────     ─────────────
    é         'e' (U+0065) + COMBINING ACUTE ACCENT (U+0301)            2
    🇻🇳         '🇻' (U+1F1FB) + '🇳' (U+1F1F3) — Regional Indicators       2
    👨‍👩‍👧       '👨' + ZWJ + '👩' + ZWJ + '👧'                             5
    ñ̈         'n' + COMBINING DIAERESIS + COMBINING TILDE              3
    가         'ᄀ' + 'ᅡ' (Hangul jamo decomposed)                       2
    👋🏽         '👋' + EMOJI MODIFIER FITZPATRICK TYPE-4                  2
    🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿         '🏴' + 6 tag chars (Scotland regional flag)              7

Mỗi dòng trên — dù gồm 2-7 code points — vẫn là 1 grapheme cluster. Nếu dùng [...string].length (đếm code point), bạn sẽ ra số sai 100% so với cảm nhận của người dùng.

Các “rule” tạo nên grapheme cluster

Unicode UAX #29 định nghĩa nhiều rule precise; đây là 6 rule phổ biến nhất mà frontend developer cần biết:

Combining marks — dấu phụ gắn vào ký tự cơ sở. Phổ biến nhất là tiếng Việt (dấu sắc/huyền/hỏi/ngã/nặng), accent của tiếng châu Âu (acute, grave, tilde, diaeresis). Ví dụ 'a' + '\u0301' = á.
Emoji modifier (skin tone) — U+1F3FB–U+1F3FF gắn vào emoji có da người để đổi màu. 👋 + 🏽 = 👋🏽. 5 skin tone × ~150 emoji tương thích → ~750 sequence cần handle.
ZWJ sequence — Zero-Width Joiner (U+200D) ghép nhiều emoji thành 1 “emoji phức”. Đây là cách build emoji gia đình, nghề nghiệp, giới tính:
- 👨 + ZWJ + 👩 + ZWJ + 👧 = 👨‍👩‍👧 (gia đình)
- 👨 + ZWJ + 💻 = 👨‍💻 (nam lập trình viên)
- 🏳 + ZWJ + 🌈 = 🏳️‍🌈 (cờ cầu vồng)
Regional Indicator pairs — 2 ký tự U+1F1E6–U+1F1FF (A-Z bản regional) ghép thành cờ quốc gia. 🇻🇳 = 🇻 + 🇳. Có đúng 26² = 676 tổ hợp khả dĩ, nhưng chỉ ~250 là cờ thật, còn lại render thành 2 ký tự chữ rời.
Hangul syllable — chữ Hàn 한국어 có thể decompose thành nhiều jamo (consonant + vowel + final). 가 có thể là 1 hoặc 2-3 code point tuỳ form NFC/NFD.
Tag sequence — flags vùng (regional flag), ví dụ 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 (Scotland) = 1 emoji 🏴 + 6 tag character + 1 cancel tag. Tổng 7 code point.

Kết quả: số “ký tự người dùng đếm” thường nhỏ hơn số code point, và nhỏ hơn nữa so với số code unit. Càng nhiều emoji hiện đại trong text, khoảng cách giữa 3 đơn vị càng lớn.

So sánh trực quan 3 đơn vị

const examples = [
  '🇻🇳',        // 1 cờ
  'café',      // 4 chữ (NFC)
  'cafe\u0301', // 4 chữ (NFD — 'e' + combining acute)
  '👨‍👩‍👧',     // 1 emoji gia đình
  '👋🏽',        // 1 vẫy tay với skin tone
  '🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿',    // 1 cờ Scotland
];

const seg = new Intl.Segmenter('en', { granularity: 'grapheme' });

for (const e of examples) {
  const cu = e.length;                    // code unit
  const cp = [...e].length;                // code point
  const gc = [...seg.segment(e)].length;   // grapheme cluster
  console.log(`${e}  → ${cu} CU / ${cp} CP / ${gc} GC`);
}

// Output:
//  🇻🇳   →  4 CU / 2 CP / 1 GC
// café  →  4 CU / 4 CP / 4 GC
// café  →  5 CU / 5 CP / 4 GC   (NFD)
// 👨‍👩‍👧  →  8 CU / 5 CP / 1 GC
// 👋🏽   →  4 CU / 2 CP / 1 GC
// 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿  → 14 CU / 7 CP / 1 GC

Quy tắc nhớ đời: CU ≥ CP ≥ GC, dấu = chỉ xảy ra với pure ASCII. Khi text có dấu/emoji, chênh lệch xuất hiện và hầu hết bug “đếm sai ký tự” đều ở chỗ này.

Iterate đúng trên cả 3 cấp độ

const s = '👨‍👩‍👧';

// Sai: index theo code unit, vỡ surrogate pair
for (let i = 0; i < s.length; i++) {
  console.log(s[i]); // '\uD83D', '\uDC68', '\uD83D', '\uDC69', '\u200D', ...
}

// Đúng cấp 1: iterate theo code point (for...of dùng iterator của String)
for (const cp of s) {
  console.log(cp); // '👨', '\u200D', '👩', '\u200D', '👧'  (5 phần tử)
}

// Đúng cấp 2: iterate theo grapheme cluster (đúng "ký tự người đọc thấy")
const segmenter = new Intl.Segmenter('en', { granularity: 'grapheme' });
for (const { segment } of segmenter.segment(s)) {
  console.log(segment); // '👨‍👩‍👧'  (1 grapheme duy nhất!)
}

Bảng tổng hợp 3 cấp:

              Code unit          Code point         Grapheme cluster
              (length, [i])      (for...of)         (Intl.Segmenter)
              ────────────       ──────────         ──────────────────
'😀A'              2 + 1 = 3            2                    2
'🇻🇳'                  4                2                    1   ← user "thấy"
'café' (NFD)          5                5                    4
'👨‍👩‍👧'                8                5                    1

`Intl.Segmenter` — API chính cho grapheme cluster

Intl.Segmenter (Baseline 2024, đã hỗ trợ rộng từ 2021) là API duy nhất trong JS trả về đúng số ký tự mà mắt người đếm:

// User-facing length — dùng cho maxLength, truncate, count "ký tự" thật
function userLength(s: string): number {
  const seg = new Intl.Segmenter('en', { granularity: 'grapheme' });
  let count = 0;
  for (const _ of seg.segment(s)) count++;
  return count;
}

userLength('🇻🇳');     // 1
userLength('café');   // 4 (cả NFC lẫn NFD)
userLength('👨‍👩‍👧');  // 1
userLength('🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿');   // 1

// Polyfill cho môi trường cũ (IE / old Safari ≤ 14.1):
// dùng `grapheme-splitter` hoặc `graphemer` từ npm

Khi nào cần grapheme cluster trong code thực tế?

UI counter: textarea “còn lại 280 ký tự” — phải đếm grapheme, không thì user gõ 70 emoji bị block dù chỉ “có cảm giác” 70 ký tự.
Cursor movement: trong contenteditable, ← → di chuyển 1 grapheme; Backspace xoá 1 grapheme trọn vẹn (không vỡ giữa surrogate hay ZWJ pair).
Truncate caption: cắt ở grapheme boundary để không bao giờ render ký tự lỗi � hoặc emoji vỡ.
Search & highlight: highlight đúng “1 ký tự” cho user khi tìm kiếm.
Random ID / captcha: pick n ký tự “thực sự” thay vì n code point (tránh trường hợp sample ra nửa surrogate pair).

Hầu hết logic xử lý text hướng người dùng đều nên dùng grapheme. Backend (DB, log, network) thường vẫn thao tác trên byte/code unit cho perf — đó là lý do cần biết cả 3 cấp.

granularity: 'word' và 'sentence' cũng hữu ích cho đếm từ (reading-time estimator), text-to-speech (split câu đúng), search highlight (match theo word boundary).

6. Use cases frontend với Unicode

6.1 Form validation — đếm `maxLength` đúng

// React component — đếm "ký tự thật" cho Twitter-like input
import { useMemo } from 'react';

const SEG = new Intl.Segmenter('en', { granularity: 'grapheme' });

function countGraphemes(s: string): number {
  let n = 0;
  for (const _ of SEG.segment(s)) n++;
  return n;
}

export function TweetInput({ value, max = 280 }: { value: string; max?: number }) {
  const used = useMemo(() => countGraphemes(value), [value]);
  const remaining = max - used;

  return (
    <div>
      <textarea value={value} aria-invalid={remaining < 0} />
      <small data-state={remaining < 0 ? 'over' : 'ok'}>
        {remaining} characters left
      </small>
    </div>
  );
}

useMemo ở đây có lý do thực sự — Intl.Segmenter không siêu nhanh, recompute mỗi keystroke trên text dài có thể nhả frame. Cache lại theo value.

6.2 Slugify URL — không vỡ với tiếng Việt và emoji

// src/lib/slugify.ts
// Trả về slug ASCII-safe, ưu tiên giữ tiếng Việt readable bằng cách
// strip dấu thay vì percent-encode (trải nghiệm copy URL tốt hơn).
export function slugify(input: string): string {
  return input
    .normalize('NFD')                       // tách dấu khỏi chữ
    .replace(/[\u0300-\u036f]/g, '')         // strip combining mark
    .replace(/đ/gi, (m) => (m === 'Đ' ? 'D' : 'd'))
    .toLowerCase()
    .replace(/[^a-z0-9]+/g, '-')             // emoji + ký tự lạ → '-'
    .replace(/^-+|-+$/g, '');                // trim '-' đầu/cuối
}

slugify('Phở Bò 🍜 Hà Nội'); // 'pho-bo-ha-noi'

6.3 Truncate giữ trọn emoji

// Sai: cắt giữa surrogate pair → render lỗi
'Hello 😀 World'.slice(0, 7); // 'Hello \uD83D' — output: 'Hello �'

// Đúng: cắt theo code point
function truncateCodePoints(s: string, maxCp: number): string {
  const arr = [...s]; // spread iterate theo code point
  return arr.slice(0, maxCp).join('');
}

truncateCodePoints('Hello 😀 World', 7); // 'Hello 😀'

// Đúng nhất: cắt theo grapheme cluster
function truncateGraphemes(s: string, maxG: number): string {
  const seg = new Intl.Segmenter('en', { granularity: 'grapheme' });
  let out = '';
  let n = 0;
  for (const { segment } of seg.segment(s)) {
    if (n >= maxG) break;
    out += segment;
    n++;
  }
  return out;
}

6.4 Encode URL params an toàn

encodeURIComponent đã xử lý đúng UTF-8, không bị vỡ surrogate. Bug duy nhất là lone surrogate (chuỗi không hợp lệ):

encodeURIComponent('Phở');         // 'Ph%E1%BB%9F' — OK
encodeURIComponent('\uD83D');      // throws URIError: malformed URI sequence

// Nếu nhận user input từ paste / clipboard / IME, có thể có lone surrogate.
// Defensive code:
function encodeURISafe(s: string): string {
  try {
    return encodeURIComponent(s);
  } catch {
    return encodeURIComponent(s.replace(/[\uD800-\uDFFF]/g, '\uFFFD'));
  }
}

7. `ArrayBuffer` — bộ nhớ thô không truy cập trực tiếp

Sang Part II. ArrayBuffer là block bộ nhớ liên tục với độ dài cố định, không có kiểu, không index trực tiếp được:

const buf = new ArrayBuffer(16);  // cấp 16 byte
buf.byteLength;                    // 16
buf[0];                            // undefined — KHÔNG access được trực tiếp
buf[0] = 0xff;                     // im lặng nuốt — ArrayBuffer không có index setter

Để đọc/ghi, phải tạo một view lên buffer đó:

       ArrayBuffer (16 byte raw memory)
       ┌─────────────────────────────────────┐
       │ 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 ...   │
       └─────────────────────────────────────┘
              │              │
              │              │
       ┌──────▼──────┐  ┌────▼────────┐
       │ Uint8Array  │  │  DataView   │
       │ (typed view)│  │ (any type,  │
       │             │  │  any offset)│
       └─────────────┘  └─────────────┘

Mental model: ArrayBuffer là bộ nhớ vô danh, view là kính đọc bộ nhớ đó theo một format. Cùng 1 buffer có thể có nhiều view đè lên cùng range, mỗi view “thấy” dữ liệu theo kiểu của mình.

const buf = new ArrayBuffer(4);
const u8 = new Uint8Array(buf);
const u32 = new Uint32Array(buf);

u8[0] = 0x78;
u8[1] = 0x56;
u8[2] = 0x34;
u8[3] = 0x12;

// Cùng 4 byte, nhưng đọc qua Uint32Array trên máy little-endian:
u32[0]; // 0x12345678 — bytes đảo ngược (LE)

Đây là chi tiết quan trọng: TypedArray dùng native endianness của CPU. Hầu hết máy hiện đại (x86, ARM mobile) là little-endian. Nếu bạn parse một file format chuẩn network byte order (BE) — như PNG, MP4 — thì phải dùng DataView (section 9) để có endianness control, không dùng TypedArray.

Liên quan: bài Frontend có tin được khi validate file upload đào sâu pattern parse PNG bằng DataView để check magic number và CRC.

8. `TypedArray` — view có kiểu lên `ArrayBuffer`

TypedArray là 1 family 11 class:

Class	Kích thước	Range / Note
`Int8Array`	1 byte	-128 → 127
`Uint8Array`	1 byte	0 → 255 (phổ biến nhất)
`Uint8ClampedArray`	1 byte	0 → 255, nhưng saturate (canvas)
`Int16Array`	2 byte	-32 768 → 32 767
`Uint16Array`	2 byte	0 → 65 535
`Int32Array`	4 byte	int32 signed
`Uint32Array`	4 byte	int32 unsigned
`Float16Array`	2 byte	half precision (Baseline 2024)
`Float32Array`	4 byte	single precision
`Float64Array`	8 byte	double precision
`BigInt64Array`	8 byte	int64 (BigInt values)
`BigUint64Array`	8 byte	uint64

90% use case frontend chỉ cần Uint8Array — vì hầu hết binary protocol (file, network, crypto) thao tác ở mức byte. Uint8ClampedArray là special case cho <canvas>: nếu set pixel = -10, nó saturate về 0 thay vì wrap về 246.

3 cách tạo TypedArray

// 1. Allocate buffer mới
const a = new Uint8Array(8);
a.byteLength;       // 8
a.buffer;           // ArrayBuffer(8) — backing buffer

// 2. View lên buffer có sẵn (zero-copy!)
const buf = new ArrayBuffer(16);
const view = new Uint8Array(buf, 4, 8);  // offset=4, length=8 byte
view.byteLength;    // 8
view.buffer === buf; // true — chia sẻ memory

// 3. Copy từ array thường
const c = new Uint8Array([0xde, 0xad, 0xbe, 0xef]);
c[0]; // 0xde

Performance: tại sao TypedArray nhanh hơn `Array`

// Array — heterogeneous, mỗi phần tử là tagged value (số / object / undefined)
const a: number[] = new Array(1_000_000).fill(0);
// Engine phải boxing/unboxing, alloc lung tung trong heap

// TypedArray — homogeneous, contiguous memory, no boxing
const t = new Uint32Array(1_000_000);
// 4 MB contiguous, đọc ghi đúng kiểu CPU op trực tiếp

Với image processing, audio buffer, hash, parse binary — luôn ưu tiên TypedArray. V8 có hot path riêng cho nó.

Sub-array zero-copy

const big = new Uint8Array(1024 * 1024); // 1 MB
const head = big.subarray(0, 16);         // KHÔNG copy — view lên big
head[0] = 0x42;
big[0]; // 0x42 — đã thay đổi luôn!

// Vs slice() — COPY
const headCopy = big.slice(0, 16);
headCopy[1] = 0xff;
big[1]; // 0 — không bị ảnh hưởng

Phân biệt subarray (view) vs slice (copy) là rất quan trọng khi parse file lớn — slice nhầm chỗ là OOM ngay.

9. `DataView` — đọc binary structured với endianness control

DataView là view tổng quát — không có kiểu cố định, mỗi lần đọc bạn chọn kiểu và endianness:

const buf = new ArrayBuffer(8);
const dv = new DataView(buf);

dv.setUint32(0, 0x12345678, false); // offset=0, value, littleEndian=false (BE)
dv.setFloat64(0, 3.14159, true);    // overwrite, LE

dv.getUint8(0);                     // đọc 1 byte
dv.getInt16(0, true);               // đọc int16 LE
dv.getUint32(4, false);             // đọc uint32 BE
dv.getFloat32(0);                   // mặc định BE (chú ý!)

Quy tắc khi nào dùng DataView vs TypedArray:

Tình huống	Nên dùng
Đọc/ghi đồng nhất 1 kiểu (RGB pixel, audio)	`Uint8Array` / `Float32Array`
Parse file format (PNG, MP4, ZIP, WAV)	`DataView` — cần BE/LE control
Network protocol (BE byte order)	`DataView` với `littleEndian = false`
Crypto digest output	`Uint8Array` (luôn byte-level)
Performance critical loop	`TypedArray` — JIT inline tốt hơn

// Ví dụ thực tế: parse WAV file header
interface WavHeader {
  channels: number;
  sampleRate: number;
  bitsPerSample: number;
  dataSize: number;
}

export function parseWavHeader(buffer: ArrayBuffer): WavHeader {
  const dv = new DataView(buffer);

  // Magic check: "RIFF" ở offset 0, "WAVE" ở offset 8
  const riff = String.fromCharCode(dv.getUint8(0), dv.getUint8(1), dv.getUint8(2), dv.getUint8(3));
  if (riff !== 'RIFF') throw new Error('Not a WAV file');

  // WAV header dùng little-endian (Microsoft convention) — TRÁI với network BE
  return {
    channels:       dv.getUint16(22, true),
    sampleRate:     dv.getUint32(24, true),
    bitsPerSample:  dv.getUint16(34, true),
    dataSize:       dv.getUint32(40, true),
  };
}

10. `Blob` & `File` — high-level file-like, immutable, lazy IO

ArrayBuffer / TypedArray luôn ở trong RAM. Blob là level cao hơn — đại diện cho một mảng dữ liệu file-like, immutable, có thể trên disk hoặc memory hoặc URL:

// Tạo Blob từ string / ArrayBuffer / Uint8Array / Blob khác
const text = new Blob(['Hello, world'], { type: 'text/plain' });
text.size;       // 12
text.type;       // 'text/plain'

const png = new Blob([pngBytes], { type: 'image/png' });
const merged = new Blob([header, body, footer]); // concat zero-copy

Đặc điểm quan trọng:

Immutable: tạo xong không sửa được nội dung. Muốn đổi → tạo Blob mới.
Lazy: nội dung có thể chưa load vào RAM. Browser chỉ thực sự đọc khi bạn gọi .arrayBuffer(), .text(), .stream(), hoặc bind vào fetch/upload.
slice() zero-copy: blob.slice(0, 1024) không copy bytes, chỉ tạo Blob mới reference cùng underlying data với offset/length khác.

// File 2GB — KHÔNG load vào RAM, chỉ chunk khi cần upload
const file: File = pickedFile; // từ <input type="file">
const CHUNK = 5 * 1024 * 1024;

for (let offset = 0; offset < file.size; offset += CHUNK) {
  const chunk = file.slice(offset, offset + CHUNK);   // zero-copy reference
  await fetch('/upload', { method: 'POST', body: chunk });
  // chunk được serialize ra HTTP body lazily — không tăng RAM peak
}

File extends Blob — thêm name, lastModified, webkitRelativePath. Mọi method của Blob đều hoạt động trên File.

4 cách đọc nội dung Blob

const blob = new Blob([/* ... */]);

// 1. Async — get bytes
const buf: ArrayBuffer = await blob.arrayBuffer();
const u8 = new Uint8Array(buf);

// 2. Async — get string (assumes UTF-8)
const txt: string = await blob.text();

// 3. Stream — đọc từng chunk, không cần load toàn bộ vào RAM
const reader = blob.stream().getReader();
while (true) {
  const { value, done } = await reader.read();
  if (done) break;
  // value là Uint8Array của chunk hiện tại
}

// 4. Object URL — dùng cho <img src>, download, video src
const url = URL.createObjectURL(blob);
img.src = url;
// QUAN TRỌNG: revoke khi không cần nữa, tránh memory leak
URL.revokeObjectURL(url);

Pattern: lúc nào không nên dùng URL.createObjectURL? Khi blob nhỏ và chỉ render 1 lần thoáng qua — data: URL hoặc base64 đủ nhanh và không cần revoke. Object URL phù hợp với blob lớn (file upload preview, video, PDF) và phải nhớ revoke.

11. `TextEncoder` / `TextDecoder` — cây cầu giữa String và `Uint8Array`

TextEncoder chuyển String (UTF-16 in-memory) thành Uint8Array UTF-8:

const enc = new TextEncoder();        // luôn UTF-8, không có option
const bytes = enc.encode('Hello 😀'); // Uint8Array(10) [72,101,108,108,111,32,240,159,152,128]
bytes.byteLength; // 10 — UTF-8 length, KHÁC string.length (= 8)

TextDecoder chiều ngược — nhận Uint8Array / ArrayBuffer, trả String:

const dec = new TextDecoder('utf-8');
dec.decode(bytes); // 'Hello 😀'

// TextDecoder hỗ trợ nhiều encoding hơn (legacy):
new TextDecoder('iso-8859-1').decode(/* ... */); // Latin-1
new TextDecoder('windows-1252').decode(/* ... */); // CP-1252
new TextDecoder('shift-jis').decode(/* ... */);  // Japanese legacy

// fatal: true → throw nếu bytes không hợp lệ thay vì replace bằng U+FFFD
new TextDecoder('utf-8', { fatal: true }).decode(badBytes); // throws TypeError

Đếm bytes UTF-8 đúng

// Nếu bạn cần biết "string này upload sẽ tốn bao nhiêu byte network"
function utf8ByteLength(s: string): number {
  return new TextEncoder().encode(s).byteLength;
}

utf8ByteLength('Hello');    // 5
utf8ByteLength('Phở');      // 5 ('P'=1 + 'h'=1 + 'ở'=3)
utf8ByteLength('😀');       // 4
utf8ByteLength('🇻🇳');      // 8 (4 + 4)

// SAI: 's.length * 2' (giả định UTF-16 hết) — chỉ đúng cho BMP, sai với emoji
// SAI: 's.length' — không đúng cho ký tự non-ASCII

Stream encode/decode

TextDecoder có chế độ stream cho dữ liệu chunked (websocket, fetch ReadableStream):

const dec = new TextDecoder('utf-8');
const reader = response.body!.getReader();
let text = '';

while (true) {
  const { value, done } = await reader.read();
  if (done) {
    // Flush phần còn lại — quan trọng nếu chunk cuối cắt giữa multi-byte char
    text += dec.decode();
    break;
  }
  // stream: true → giữ state khi byte sequence chưa đủ thành 1 code point
  text += dec.decode(value, { stream: true });
}

{ stream: true } là detail dễ miss: nếu chunk byte cắt giữa 1 ký tự multi-byte UTF-8, decoder sẽ buffer phần thiếu và chờ chunk sau. Nếu bỏ flag, mỗi chunk decode độc lập → có ký tự � ở biên.

12. Use cases thực chiến

12.1 Hash mật khẩu / file qua Web Crypto

// SubtleCrypto chỉ ăn ArrayBuffer / TypedArray, không ăn String trực tiếp
async function sha256(text: string): Promise<string> {
  const bytes = new TextEncoder().encode(text);
  const digest = await crypto.subtle.digest('SHA-256', bytes);
  // digest là ArrayBuffer — chuyển sang hex để in ra
  return [...new Uint8Array(digest)]
    .map((b) => b.toString(16).padStart(2, '0'))
    .join('');
}

await sha256('hello'); // '2cf24dba5fb0a30e26e83b2ac5b9e29e1b161e5c1fa7425e73043362938b9824'

12.2 Generate file blob để download

// Pattern: tạo file CSV trong browser, trigger download không cần backend
function downloadCsv(rows: string[][], filename: string) {
  const csv = rows.map((r) => r.map(quoteCsv).join(',')).join('\n');

  // BOM (\uFEFF) ở đầu để Excel detect UTF-8 đúng — nếu không, "Phở" sẽ
  // hiển thị thành "PhÆ¡" trên Excel Windows.
  const blob = new Blob(['\uFEFF' + csv], { type: 'text/csv;charset=utf-8' });

  const url = URL.createObjectURL(blob);
  const a = document.createElement('a');
  a.href = url;
  a.download = filename;
  a.click();
  URL.revokeObjectURL(url);
}

function quoteCsv(s: string): string {
  if (/[",\n]/.test(s)) return `"${s.replace(/"/g, '""')}"`;
  return s;
}

12.3 Stream upload file lớn với chunked Blob.slice

async function uploadInChunks(
  file: File,
  url: string,
  chunkSize = 5 * 1024 * 1024
) {
  const total = Math.ceil(file.size / chunkSize);

  for (let i = 0; i < total; i++) {
    const start = i * chunkSize;
    const end = Math.min(start + chunkSize, file.size);
    const chunk = file.slice(start, end); // zero-copy

    await fetch(url, {
      method: 'POST',
      headers: {
        'Content-Range': `bytes ${start}-${end - 1}/${file.size}`,
        'X-Chunk-Index': String(i),
        'X-Chunk-Total': String(total),
      },
      body: chunk, // Blob được serialize lazy → không peak RAM
    });
  }
}

Lý do dùng slice chứ không arrayBuffer() toàn file: file 2GB load vào RAM sẽ crash mobile. slice chỉ giữ reference + offset, đến lúc fetch mới read disk lazily.

12.4 Base64 — encode/decode string đúng cách

Base64 là cách biểu diễn binary thành chuỗi ASCII (A-Z, a-z, 0-9, +, /, =). Mỗi 3 byte input → 4 ký tự output. Lý do tồn tại: nhiều giao thức cũ chỉ truyền ASCII an toàn (email MIME, URL, JSON, JWT), không cho byte 0x00 hay 0xFF.

Vì sao `btoa` fail với Unicode

btoa / atob có từ ES1 (1997). Spec định nghĩa input là “byte string” — mỗi ký tự phải là code unit ≤ 0xFF (Latin-1). String JS có code unit

0xFF → throw:

btoa('Phở'); // throws InvalidCharacterError 😱
btoa('😀');  // throws — surrogate pair có code unit 0xD83D > 0xFF

Pattern đúng: encode UTF-8 trước, sau đó base64

export function base64EncodeUtf8(s: string): string {
  const bytes = new TextEncoder().encode(s);
  // Convert Uint8Array → binary string (Latin-1) → btoa
  let binary = '';
  for (const b of bytes) binary += String.fromCharCode(b);
  return btoa(binary);
}

export function base64DecodeUtf8(b64: string): string {
  const binary = atob(b64);
  const bytes = new Uint8Array(binary.length);
  for (let i = 0; i < binary.length; i++) bytes[i] = binary.charCodeAt(i);
  return new TextDecoder().decode(bytes);
}

base64EncodeUtf8('Phở');      // 'UGjhu58='
base64DecodeUtf8('UGjhu58='); // 'Phở'

Pitfall: `String.fromCharCode(...u8)` chết với array lớn

String.fromCharCode(...arr) spread cả array thành argument list. JS engine giới hạn argument count (~65 535 trên V8). File ~100 KB là crash:

// SAI với buffer > ~65k byte
String.fromCharCode(...largeUint8Array); // RangeError: Maximum call stack / too many arguments

// ĐÚNG: build string theo chunk
function bytesToBinaryString(u8: Uint8Array, chunk = 0x8000): string {
  let s = '';
  for (let i = 0; i < u8.length; i += chunk) {
    // subarray() là view zero-copy — không alloc thêm memory
    s += String.fromCharCode(...u8.subarray(i, i + chunk));
  }
  return s;
}

Đây là bug rất hay gặp — code chạy ngon trên test 50 byte, vỡ ngay khi user upload ảnh 200 KB.

Modern API: `Uint8Array.toBase64()` (Baseline 2024+)

Spec mới đẩy logic vào engine — nhanh hơn nhiều và không bị giới hạn argument:

const bytes = new TextEncoder().encode('Phở');

bytes.toBase64();                          // 'UGjhu58='
bytes.toBase64({ alphabet: 'base64url' }); // URL-safe variant
bytes.toBase64({ omitPadding: true });     // bỏ '=' cuối

Uint8Array.fromBase64('UGjhu58=');
Uint8Array.fromBase64('UGjhu58', { alphabet: 'base64url' });

Browser support (2026): Chrome 138+, Safari 18.2+, Firefox 133+. Nếu cần fallback cho Safari ≤ 18.1 → dùng helper bytesToBinaryString ở trên, hoặc check 'toBase64' in Uint8Array.prototype rồi fork.

12.5 File ↔ Base64 — đọc và ghi file qua base64

Pattern này phù hợp với:

Embed ảnh nhỏ trực tiếp trong JSON (icon, thumbnail) — tránh 1 roundtrip
Lưu file vào localStorage / IndexedDB (cả hai chỉ accept string, IndexedDB cũng accept Blob nhưng base64 portable hơn khi export)
Truyền qua postMessage giữa iframe / worker (Blob bị clone tốn kém)
Embed trong JWT custom claim, OAuth callback URL

Cảnh báo size: base64 phình +33% so với raw binary (3 byte → 4 ký tự, cộng padding). Nếu file > vài MB, đừng convert base64 — dùng Blob + FormData upload thay vào đó. Quy tắc cá nhân: < 100 KB mới nghĩ tới base64.

Đọc File → base64 string

3 cách, từ legacy → modern:

// 1. FileReader (legacy, callback-style API qua event)
//    Trả về DATA URL có prefix 'data:<mime>;base64,...' — phải split lấy phần sau.
function fileToDataUrl(file: File): Promise<string> {
  return new Promise((resolve, reject) => {
    const reader = new FileReader();
    reader.onload = () => resolve(reader.result as string);
    reader.onerror = () => reject(reader.error);
    reader.readAsDataURL(file);
  });
}

// 2. async/await — chỉ raw base64 (không prefix), gọn cho API call
async function fileToBase64(file: File): Promise<string> {
  const buf = await file.arrayBuffer();
  return bytesToBase64(new Uint8Array(buf));
}

// Helper: ưu tiên modern API, fallback chunked binary string
function bytesToBase64(u8: Uint8Array): string {
  if ('toBase64' in Uint8Array.prototype) {
    return (u8 as Uint8Array & { toBase64: () => string }).toBase64();
  }

  let bin = '';
  const chunk = 0x8000;
  for (let i = 0; i < u8.length; i += chunk) {
    bin += String.fromCharCode(...u8.subarray(i, i + chunk));
  }
  return btoa(bin);
}

// Use case: upload preview kèm metadata trong cùng 1 JSON request
const meta = {
  filename: file.name,
  size: file.size,
  content: await fileToBase64(file), // ⚠️ chỉ làm với file < 100KB
};
await fetch('/api/upload', {
  method: 'POST',
  headers: { 'content-type': 'application/json' },
  body: JSON.stringify(meta),
});

Ghi base64 → File / Blob (để download hoặc render)

Chiều ngược lại — server trả về ảnh dưới dạng base64 (vì legacy JSON-only API), client phải convert thành Blob để download hoặc render:

function base64ToBlob(b64: string, type = 'application/octet-stream'): Blob {
  // Strip data URL prefix nếu lỡ pass nguyên 'data:image/png;base64,...'
  const pure = b64.startsWith('data:') ? b64.split(',', 2)[1]! : b64;

  // Modern path — không alloc binary string trung gian
  if ('fromBase64' in Uint8Array) {
    const fromBase64 = (Uint8Array as unknown as {
      fromBase64: (s: string) => Uint8Array;
    }).fromBase64;
    return new Blob([fromBase64(pure)], { type });
  }

  // Fallback
  const binary = atob(pure);
  const bytes = new Uint8Array(binary.length);
  for (let i = 0; i < binary.length; i++) bytes[i] = binary.charCodeAt(i);
  return new Blob([bytes], { type });
}

function downloadBase64File(b64: string, filename: string, mime: string) {
  const blob = base64ToBlob(b64, mime);
  const url = URL.createObjectURL(blob);

  const a = document.createElement('a');
  a.href = url;
  a.download = filename;
  document.body.appendChild(a); // Firefox cần element trong DOM mới fire click
  a.click();
  a.remove();

  // Free memory ngay khi browser đã capture URL — không đợi GC
  URL.revokeObjectURL(url);
}

// Render trực tiếp <img>, không convert qua Blob — chấp nhận overhead +33%
const img = document.querySelector<HTMLImageElement>('#avatar')!;
img.src = `data:image/png;base64,${b64FromApi}`;

12.6 Data URL vs Object URL — chọn cái nào

data: URL nhúng base64 thẳng vào URL string. Object URL (blob:...) là reference tới Blob trong memory:

Tiêu chí	Data URL	Object URL
Format	`...`	`blob:https://example.com/abc-123`
Size overhead	+33% (base64)	0% (chỉ là pointer)
Lifetime	Tự nhiên, có thể save vào HTML	Cần `revokeObjectURL` để free RAM
Paste sang document khác	✅ self-contained	❌ chỉ valid trong document tạo nó
Render `<img>` performance	Chậm (decode base64 mỗi lần)	Nhanh (direct memory reference)
Dùng trong CSS `background-image`	✅	✅
Hỗ trợ `stream()`	❌	✅ qua `blob.stream()`
Hỗ trợ `Range` request	❌	✅ (video seek, partial download)

Decision tree đơn giản:

File < 10 KB, render 1 lần, cần self-contained → data: URL (favicon inline, sprite icon, thumbnail trong email HTML)
File lớn hoặc render nhiều lần → Object URL
Preview ảnh upload trong form → Object URL (nhớ revoke khi unmount)
Embed icon SVG vào CSS → data: URL (build tool tự inline file < 4 KB)
Video/PDF viewer → Object URL (cần seek, stream)

// React: preview ảnh upload — Object URL pattern đúng
import { useEffect, useState } from 'react';

function ImagePreview({ file }: { file: File | null }) {
  const [url, setUrl] = useState<string | null>(null);

  useEffect(() => {
    if (!file) return;
    const objectUrl = URL.createObjectURL(file);
    setUrl(objectUrl);

    // Cleanup: revoke khi component unmount HOẶC file đổi → tránh leak
    return () => URL.revokeObjectURL(objectUrl);
  }, [file]);

  return url ? <img src={url} alt="preview" /> : null;
}

12.7 URL-safe Base64 (base64url) — cho JWT, query param

Base64 chuẩn dùng + và / — 2 ký tự có ý nghĩa đặc biệt trong URL (+ decode thành space trong query). Put base64 thẳng vào URL → server parse sai.

Base64url (RFC 4648 §5) thay thế:

Base64       Base64url
   +    →       -
   /    →       _
   =    →    (omit, không padding)

function base64ToBase64url(b64: string): string {
  return b64
    .replace(/\+/g, '-')
    .replace(/\//g, '_')
    .replace(/=+$/, '');
}

function base64urlToBase64(b64u: string): string {
  // Restore padding để atob / Uint8Array.fromBase64 không complain
  let s = b64u.replace(/-/g, '+').replace(/_/g, '/');
  while (s.length % 4 !== 0) s += '=';
  return s;
}

Modern API trực tiếp:

const bytes = new TextEncoder().encode('hello');
const safe = bytes.toBase64({ alphabet: 'base64url' }); // 'aGVsbG8' (no padding)
Uint8Array.fromBase64(safe, { alphabet: 'base64url' });

JWT là user phổ biến nhất — header.payload.signature, mỗi phần là base64url:

// Decode JWT payload (KHÔNG verify signature — chỉ debug / introspect claim)
export function decodeJwtPayload<T = unknown>(jwt: string): T {
  const [, payloadB64u] = jwt.split('.');
  if (!payloadB64u) throw new Error('Invalid JWT format');

  const padded = base64urlToBase64(payloadB64u);
  const binary = atob(padded);
  const bytes = Uint8Array.from(binary, (c) => c.charCodeAt(0));
  const json = new TextDecoder().decode(bytes);
  return JSON.parse(json) as T;
}

const claim = decodeJwtPayload<{ sub: string; exp: number }>(token);
console.log(claim.sub, new Date(claim.exp * 1000));

Quan trọng: hàm này CHỈ decode để inspect — đừng dùng để authenticate. Verify signature phải làm phía server, hoặc dùng Web Crypto trên client với public key (crypto.subtle.verify).

12.8 Convert image File → resized Blob

// Pattern hay gặp: user upload ảnh 4K, ta resize về 1080p trước khi upload
async function resizeImage(file: File, maxSide = 1080): Promise<Blob> {
  const bitmap = await createImageBitmap(file);
  const ratio = Math.min(maxSide / bitmap.width, maxSide / bitmap.height, 1);
  const w = Math.round(bitmap.width * ratio);
  const h = Math.round(bitmap.height * ratio);

  const canvas = new OffscreenCanvas(w, h);
  const ctx = canvas.getContext('2d')!;
  ctx.drawImage(bitmap, 0, 0, w, h);

  // OffscreenCanvas.convertToBlob — async, support quality
  return canvas.convertToBlob({ type: 'image/jpeg', quality: 0.85 });
}

OffscreenCanvas chạy trong worker được, không block main thread — quan trọng khi resize batch.

13. Cheat sheet conversion + Kết luận

13.1 Bảng convert giữa các kiểu

Từ → Đến	Cách làm
`string` → `Uint8Array`	`new TextEncoder().encode(s)`
`Uint8Array` → `string`	`new TextDecoder().decode(u8)`
`string` → `Blob`	`new Blob([s], { type: 'text/plain' })`
`Blob` → `string`	`await blob.text()`
`Uint8Array` → `Blob`	`new Blob([u8])`
`Blob` → `Uint8Array`	`new Uint8Array(await blob.arrayBuffer())`
`ArrayBuffer` → `Uint8Array`	`new Uint8Array(buf)` — zero-copy view
`Uint8Array` → `ArrayBuffer`	`u8.buffer` (chú ý `byteOffset` / `byteLength` nếu là sub-view!)
`string` → `base64`	`base64EncodeUtf8(s)` hoặc `u8.toBase64()` (modern)
`base64` → `string`	`base64DecodeUtf8(b)` hoặc `Uint8Array.fromBase64(b)` rồi decode
`Uint8Array` → `base64`	`u8.toBase64()` (Baseline 2024+) hoặc `bytesToBase64()` chunked
`base64` → `Uint8Array`	`Uint8Array.fromBase64(b)` hoặc `atob` + loop
`base64` ↔ `base64url`	replace `+/=` ↔ `-_` (omit padding) — hoặc `{ alphabet: 'base64url' }`
`File` → `base64`	`(await file.arrayBuffer()) → bytesToBase64()`
`File` → `data: URL`	`FileReader.readAsDataURL(file)` (legacy) — có prefix `data:...;base64,`
`base64` → `Blob` (download)	`new Blob([Uint8Array.fromBase64(b)], { type })`
`Blob` → Object URL	`URL.createObjectURL(blob)` — nhớ `revokeObjectURL` để free
`string` → `code point[]`	`[...s]` hoặc `Array.from(s)`
`string` → `grapheme[]`	`[...new Intl.Segmenter('en', { granularity: 'grapheme' }).segment(s)]`
`code point` → `char`	`String.fromCodePoint(cp)`

13.2 5 quy tắc nhớ đời

string.length không phải số ký tự. Nó là số UTF-16 code unit. Để đếm “ký tự người dùng thấy” → Intl.Segmenter với grapheme.
Compare string từ user input → normalize('NFC') trước. Nếu không, bạn sẽ có 2 chuỗi nhìn giống hệt nhưng === ra false.
TypedArray dùng native endianness, DataView cho phép control. Parse file format / network → dùng DataView. Tính toán đồng nhất → TypedArray cho perf.
Blob là lazy + immutable + zero-copy slice. Đừng load file lớn vào arrayBuffer() rồi mới xử lý — slice trước, đọc sau.
btoa không chạy được với Unicode. Luôn TextEncoder → bytes → base64. Với array lớn (> 64 KB), tránh String.fromCharCode(...arr) — split chunked hoặc dùng Uint8Array.toBase64() (Baseline 2024+). Cần put base64 vào URL/JWT → dùng base64url variant (-_, không padding).

13.3 Khi nào dùng cái gì

"Tôi cần lưu / so sánh text"            → string + normalize('NFC')
"Tôi cần đếm ký tự cho UI"              → Intl.Segmenter (grapheme)
"Tôi cần raw bytes (hash/upload/parse)" → Uint8Array
"Tôi cần parse file format có struct"   → DataView (endianness control)
"Tôi cần đại diện file-like để upload"  → Blob / File (lazy + slice)
"Tôi cần text → bytes (network/crypto)" → TextEncoder
"Tôi cần bytes → text (decode response)"→ TextDecoder
"Tôi cần embed file nhỏ vào JSON/JWT"   → base64 (qua Uint8Array.toBase64)
"Tôi cần preview file upload"           → URL.createObjectURL + revoke
"Tôi cần inline icon/sprite trong HTML" → data: URL (chỉ nếu < 10 KB)
"Tôi cần token an toàn cho URL/JWT"     → base64url ({ alphabet: 'base64url' })

JS String và binary thoạt nhìn là 2 thế giới khác nhau, nhưng thật ra chỉ là 2 cách view lên cùng một thứ — chuỗi byte có cấu trúc. Khi hiểu rõ code point ≠ code unit ≠ grapheme, và ArrayBuffer ≠ TypedArray ≠ Blob, bạn sẽ tự nhận ra hầu hết bug “ký tự lạ” / “file vỡ” / “length sai” thực ra cùng một root cause: đang đếm sai đơn vị.

Lần tới khi '🇻🇳'.length === 4 lại bật ra ở console, bạn sẽ biết chính xác mình đang nhìn từ góc nào — và nên cầm kính nào để đọc đúng.